Aba altından değnek göstermek: Sert görünmemekle birlikte karşısındakini üstü kapalı bir şekilde korkutmak. Acem kılıcı gibi olmak : Karşıt olan iki tarafa da onların yanındaymış gibi görünmek.
Doublekeyf.com - Türkçe Deyimler Ve Anlamlari
Açık kapı bırakmak : Sorunlar görüşülürken kestirip atmadan ileride anlaşma olabilecek sözler söylemek, uygun davranışlarda bulunmak.
Ağzında bakla ıslanmamak : Sır saklayamamak.
Bal dök yala: Her taraf temiz, her taraf dikkat çekecek kadar temiz.
Baldırı Çıplak : İşi gücü olmayan, serseri sataşmak için bahane arayan.
Balık kavağa çıkınca: Gerçekleşmesi hiç bir zaman mümkün olmayan işler söylenir.
Baş ütülemek : Dırdır ederek kişiyi huzursuz etmek.
Çok konuşmak. Cami yıkılmış ama mihrap yerinde: Kadınlar için kullanılır. Yaşlandığı halde güzelliğini kaybetmemiş, hala alımlı.
Can kulağı ile dinlemek : Aşırı bir dikkat ile dinlemek.
Cebi delik : Cebinde para bulunmayan. Para tutmayan.
Çalmadan Oynamak : Çok neşeli olmak, neşesini hareketleri ile belli etmek.
Çam devirmek : Karşısındakini üzecek, kıracak bir söz söylemek.
Çamur atmak : İftira etmek.
Çantada Keklik : Kolay elde edilir olmak.
Damarına Basmak : Bir kişinin zayıf tarafına dokunup onu kızdırmak.
Damdan düşer gibi : Hiç beklenilmeyen bir zamanda, yersiz.
Dış kapının dış mandalı : Uzaktan ilgili Dilli Düdük :
Çok konuşan, geveze.
Eceline Susamak : Ölümle sonuçlanabilecek, çok tehlikeli işlere girmek.
Ekmeğine kan doğramak : Üzüntü ve sıkıntı içinde olmak
El Etek Çekmek : O işle artık hiç uğraşmamak.
Eline Eteğine Doğru : Namussuz değil, hırsızlığı yok.
Fare Düşse Başı Yarılır : Her taraf bomboş, yoksulluk hüküm sürüyor.
Fırıldak gibi dönmek : Kendi çıkarı için her şekle, her kalıba girmek.
Fink Atmak : Gönlünce gezmek, eğlenmek, çok neşelenmek, hoplayıp zıplamak.
Gece silahlı gündüz külahlı : Etrafındakilere iyi görünüp, kimseye sezdirmeden kötü işler yapan, uygunsuz kimse.
Gemi aslanı : Bir işe yaramayan, bir sorumluluk almayan gösterişli kimse.
Göbeği çatlamak : Bir işi öğrenmek için çok büyük gayret göstermek.
Gün görmüş : İyi günler yaşamış, önemli görevler yapmış, hatırı sayılır. Tecrübeli.
Hanım evladı : Nazlı, üstüne düşerek büyütülmüş.
Hapı yutmak : Kötü duruma düşmek.
Havanda su dövmek : Boş uğraşlarda bulunmak, Boşa çalışmak. Irağı yakın etmek : Güçlükleri ortadan kaldırmak.
Isıtıp ısıtıp önüne koymak : Bilinen bir şeyi bir daha bir daha anlatmak.
İç etmek : Başkasının malını kendisine ayırıp ortadan kaldırmak.
İçli dışlı : Samimi, teklifsiz.
İçi içine sığmamak : Sevinmek, seviçten çok heyecanlanmak. Çoşmak.
İçine ateş düşmek: Çok büyük bir acı içinde olmak.
Kanı kaynamak : Birden sevgi duymak, bağlanmak, sevmek, hoşlanmak.
Kara yazı : Kötü gelecek, kötü kader.
Kesenin ağzını açmak : Çok para harcamaya başlamak.
Kulağı delik : Etrafında olup biteni çabucak haber alan.
Laf ebesi : Çok söz söyleyen, herkese söz yetiştiren kimse.
Laf işitmek : Paylanmak, azarlanmak.
Leke sürmek : Suç atmak, üstüne suç yüklemek.
Mahkeme duvarına benzemek : Utanması kaybolmak. Utanılacak şeyler söylendiği halde etkilenmemek. Makbule geçmek : Beğenilmek işe yaramak.
Mart kedisi gibi : Çok çapkın, uçarı, azgın.
Masal okumak : Kandırmaya çalışmak, yalanlar söyleyerek kandırmaya çalışmak.
Nal toplamak : Bir yarışta en geride kalmak, başarı gösterememek.
Nalları dikmek : Ölmek (Hayvan için) kaba kimseler için.
Ne baş belli ne ayak : Herşey birbirine girmiş, karışık durumda. kimin ne olduğu, ne yaptığı belli değil.
Ne oldum delisi : Sonradan görmüş, şımarık, ummadığı zenginlik ve şöhrete aniden kavuşturmaktan aşırı derecede şımarmak.
Ocağına düşmek : Bir kimsenin yardımını dilemek.
Ok yaydan çıktı : Ahlaksız duruma gelmek, namusunu kaybetmek. Sokağa düşmek.
Oturduğu dalı kesmek: Çıkarlarını sağladığı kaynağa zarar vermek.
Ödü patlamak : Çok korkmak, ummadığı anda gelen bir etkiyle çok korkmak.
Ölmüş eşek arıyor ki nalını söksün: Çok cimri. Her şeyden çıkar sağlamaya çalışan kimseler için söylenir.
Önüne düşmek : Yol göstermek, Rehberlik etmek.
Örümcek kafalı: Yeniliklere düşman, hiç bir şekilde yenilikleri kabul etmeyen, eskiye körü körüne bağlı olan. Tutucu.
Pabuç bırakmamak : Hiç bir şeyden korkmamak, çekinmemek, yılmamak.
Parmak ısırmak : Şaşırmak. Hayranlıktan şaşırıp kalmak.
Parsayı toplamak : Harcanan bir emeğin karşılığını almak. hak edileni almak.
Papaz uçurmak : İçki alemi yapmak.
Rayına oturmak : İşin yoluna girmesi
Rest çekmek : Kesin olarak olmaz demek.
Rol oynamak : Etkili olmak, işin olmasına etki yapmak.
Ruhu duymamak : Yapılan işin hiç farkında olmamak, sezinlememek. Saman alevi gibi parlamak : Birden kızıp köpürmek, çok kısa zamanda hırsı geçmek. Sepet havası çalmak : İşinden atmak, işine son vermek. Kovmak. Sıfırı tüketmek: Hiç bir şeyi kalmamak, bütün imkan ve gücünü kaybetmek.
Sinek avlamak : İşi veya müşterisi olmadığı için boş oturmak. İşsiz kalmak.
Şamar oğlanı : Herkesin kolayca sataştığı, dövdüğü, hıncını aldığı kimse.
Şeytan görsün yüzünü : O kimse ile birlikte olmayı kesinlikle istemiyorum. onu sevmiyorum, görmek istemiyorum.
Şifayı bulmak : Hasta olmak, hastalanmak.
Şom ağızlı : Olayları kötü yorumlayan, felaket haberleri veren ve verdiği haberlerin hakikat olmasından korkulan kimse.
Tabana kuvvet : Binilecek vasıta bulunamadığı için gidilecek yere yürümek.
Tahtası eksik : Sersem, budala, akılsız.
Tamtakır kuru bakır : İçi bomboş, boşaltılmış, cebinde parası yok, züğürt.
Taş atmak : Bir kişiye söz dokundurmak, sitem etmek için söz dokundurmak.
Ucu ucuna getirmek : Ancak yetişir olmak, hiç fazlası olmamak.
Ulu orta konuşmak : Düşünmeden söylemek, rastgele söylemek.
Uzun hikaye: Konunun ayrıntıları pek çoktur. Anlatırsa çok uzun sürer.
Uzun boylu : Ayrıntılarını hesap ederek, etraflıca, uzun uzadıya.
Üç buçuk atmak : Korku içinde bulunmak. Korkmak.
Üçe beşe bakmamak : Çok fazla pazarlık etmeden alış veriş yapmak. Üstüne bir bardak su içmek : Bir alacaklının alacağından umudunu kesmek.
Üzerine tuz biber ekmek : Bir kimsenin acısına fazlalaştıracak, derdini derinleştirecek davranışlarda bulunmak. Verip veriştirmek : Ağzına gelen her şeyi söylemek. Ağır konuşmak, ileri geri söylenmek.
Veryansın etmek : Birinin hakkında atıp tutmak. O kişiye acımadan insafsızca saldırıda bulunmak.
Vız gelmek : Önemsiz görünmek. Aldırış etmemek.
Volta atmak: Aşağı yukarı gidip gelmek. Amaçsız dolaşmak.
Yabana atmak : Önemsiz bulmak, önem vermemek.
Yağlı müşteri: Çok alış veriş yapan, çok para bırakan kimse.
Yaka silkmek : Bıkmak, usanmak.
Yan çizmek : Kendisine verilen işin sorumluluğunu yüklenememek, sorumluluktan kaçmak.
Zemheri zürefası : Çok soğuk havada önce bir elbise giyerek gezen.
Zılgıt yemek : Azarlanmak. Çokça paylanmak.
Zıvanadan çıkmak : Delirmek, akli dengesini kaybetmek. Çok öfkelenmek, kızmak, taşkın hareketlerde bulunmak.
Zokayı yutmak : Aldatılmak. Zarara uğramak.
Zurnanın zırt dediği yer : Yapılmakta olan işin en hassas yeri, can alıcı yer.
Hazırlayan: Mehmet Koç Türkçe ve Türk Kültürü Dersi Öğretmeni
YAKIŞTIRMALARIMIZ:
Elma - Akşama geç kalma.
Erik - Yaprağı delik delik.
Kestane - Gözleri mestane.
Şeftali - Derdinden oldum deli.
İncir - Badem ile hoş yenir.
Dut - Gel beni unut.
Nohut - Gel beni okut.
Mercimek - Dağı taşı hep ek.
Buğday - Paran varsa al her ay.
Arpa - Allah evini yapa.
Kabak - Başka tarafa bak.
Şeker - Parayı çepten çeker. Peynir - Ekmekle yenir.
Bal - Yede lezzet al.
Üzüm - Gel iki gözüm.
Karpuz - Ben yiyeyim yalnız.
Ayva - Yerim seni bedava.
Vişne - Peşime düşme.
Kiraz - Biri al, biri beyaz.
Portakal - Gitme burada kal.
Gül - Nerede bülbül?
Kömür - Allah versin uzun ömür.
Sini - Sevmişim birisini.
Kaşık - Sakın koma bulaşık.
Saç - Pis yerlerden kaç.
Ayran - Bakma bana hayran hayran.
Hamam - Herkes evinde tamam.
Yemeni - Unutmam seni.
Vatan - Canım sana kurban.
El - Bugün gelme, yarın gel.
Balık - Bakma öyle alık alık.
Sebze - Kuvvet al ye de.
Sabah - Doğruların yardımcısıdır Allah.
Akşam - Ödevlerimi yapsam.
