Ram Nedir? Kaç Çeşittir? Ramler Hakkında Herşey

saxahan

İşlemci (CPU)

Genel Yapı
Bir bilgisayarın en popüler ve en önemli parçası işlemcidir. Kısaca CPU (Central Processing Unit / Merkezi İşlem Birimi) olarak anılan işlemciler, adından da anlaşılacağı üzere bir bilgisayardaki işlemleri yürüten ve sonuçları gerekli yerlere gönderen elemandır.

1971 yılında Intel firmasının ilk defa binlerce transistörü bir silikon çip üzerinde birleştirmesinle bilgisayar çağında devrim gerçekleştirilmiş oldu. Bu şekilde daha önce sadece büyük şirketlerin ve üniversitelerin kullanabildiği bilgisayarlar iyice küçüldü ve evlere girmeye başladı.

Mikroişlemci ler, açma kapama anahtarı gibi çalışan milyonlarca transistörden oluşmaktadır. Bu anahtarların programlanma durumuna göre elektrik sinyalleri bunların üzerinden akar. Bu sinyaller, bilgisayarın yaptığı tüm işleri toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi temel matematiksel işlemlere indirir. İşlemci de bu işlemleri en basit sayma sistemi olan ikilik düzen yani sadece 0 ve 1 sayılarını kullanarak yapar.

Mikroişlemciler her türlü işi ikilik sayma sistemine dökmüştür. Mesela “Y” harfi ikilik sistemde “1011001” ile ifade edilebildiği gibi kırmızı gibi bir renk de bunun gibi ikilik tabandaki üç ayrı sayı grubu ile ifade edilir. Aynı şekilde bir ses veya görüntü kaydı da yine buna benzer ikilik sayı grupları ile ifade edilirler.

Bu sayı grupları üzerinde işlem yapmak için işlemci içerisinde bir takım komut listesinden ibaret bir program mevcuttur. Bu komutlar işlemciye iki sayının çıkarılması, toplanması yönünde emir verebildiği gibi klavyeden girilen tercihlere göre bir takım komut satırını atlayıp (şartlı dallanma - conditional branch) diğer komut satırlarını icra etmeye devam edebilir. Yani klavyeden bir soru karşısında gireceğimiz “E” (evet) veya “H” (hayır) ifadelerine göre program belirli komut satırlarını icra eder veya etmez. Temel olarak, mikroişlemcinin yaptığı iş, bitler üzerinde işlem yapmak üzere komutları çalıştırmaktır.



Üniteler
İşlemci üzerinde komutları icra etme işini uygulama ünite si (execution unit) ya da fonksiyon ünitesi (function unit) adı verilen üniteler gerçekleştirir. Modern işlemcilerde değişik komut türlerini işletmek üzere birden fazla fonksiyon ünitesi bulunur. Çoğunlukla aritmetik/mantıksal ünite (arithmetic/logic unit) olarak da anılan tamsayı (integer) üniteleri tam sayılar ile ilgili işlemleri yapar. Kayan nokta ünitesi (FPU-Floating Point Unit) ise 5,21 gibi küsuratlı sayılarla ilgili işlemleri yapar. Bir mikroişlemcide ne kadar fazla fonksiyon ünitesi varsa aynı anda çalışabilecek komut sayısı da o kadar artar.



Register seti
Register ler, işlem anında bir program tarafından kullanılmakta olan sayıların saklandığı geçici hafıza hücreleridir. Farklı komut ve register setlerine sahip olan işlemciler birbirlerinin yazılımlarını çalıştıramazlar.



Mimari
Mikroişlemciler mimari (architecture) olarak gruplara ayrılırlar. Ortak mimariye sahip olan işlemciler aynı komutları tanımakta ve aynı yazılımları çalıştırabilmektedirler.

En meşhur mikroişlemci mimari si Intel’in x86 işlemcisidir. Intel ilk x86 tabanlı işlemcisini 8086 olarak 1978 yılında piyasaya sürdü. Daha sonraki yıllarda yeni nesil x86 tabanlı işlemciler çıkarıldı. 286,386,486, Pentium ve Pentium Pro olarak bu kuşakları görebilmekteyiz. Pentium II, Celeron, Pentium III, Xeon ve Katmai, altıncı kuşak Pentium Pro’nun varyasyonlarıdır.

Intel’in haricindeki diğer mimariler ise şunlardır: Modern Machintosh’larda bulunan PowerPC, eski Mac’lerdeki 68oxo serisi, Digital ve Compaq’ın güçlü serverlerinde kullanılan Alpha ailesi, Silicon Grahics’in Mips Rxooo serisi, Hawlett-Packard’ın PARISC’i ve Sun Microsystems’e ait SPARC’tır.

Mimariler, ortaya çıktıkları dönemin felsefesine göre dizayn edilirler. 1970’lerde veri saklama cihazları ve hafıza bu güne göre çok kısıtlıydı. Bu kaynakları tasarruflu bir şekilde kullanabilmek için Intel x86 tabanlı işlemcilerde CISC (Complex Instruction Set Computing - Karmaşık komut seti ile hesaplama) diye bilinen bir mimari kullandı. CISC’ın karakteristik iki özelliği, değişken uzunluktaki komutlar ve karmaşık komutlardır. Değişken uzunluktaki komutlar hafıza tasarrufu sağlar. Çünkü basit komutlar karmaşık komutlardan daha kısadır. Karmaşık komutlar da iki ya da daha fazla komutu tek bir komut haline getirdikleri için hem hafızadan hem de programda yer alması gereken komut sayısından tasarruf sağlar.

İlerleyen yıllarda CISC’in kısıtlamaları ve hafızayı tasarruflu kullanmanın önemini yitirmesi neticesinde CISC’a rakip olarak RISC (Reduced Instruction Set Computing - daraltılmış komut seti ile hesaplama) ortaya çıktı.

RISC’ın komutlarının uzunluğu sabittir (genelde de 32 bit’tir) ve her bir komut basit bir işlemi yerine getirir. Bir RISC çipi bu iki karakteristik özelliği sayesinde, fetch (komutu hafızadan taşıma), decode (komutun anlamını çözme) ve komutu çalıştırma işlemlerini daha kolay bir şekilde yapabilir. RISC’ın bir dezavantajı kodun uzamasıdır. Tüm komutlar gerek olsun olmasın 32 bitliktir. Dolayısıyla RISC programları CISC programlarından daha fazla hafıza gerektirebilirler. Buna rağmen decode aşamasının CISC’e göre daha hızlı gerçekleşmesine ek olarak, çoğu RISC komutları sabit bir zaman diliminde işlem görür. Bu da superscalar pipelining teknolojisi kullanan modern işlemciler için önemli bir özelliktir.



Pipelining
Pipelining , tıpkı bir fabrikadaki seri üretim bandı gibi çalışır. Bir fonksiyon ünitesi, her komutun işletilmesini aşamalarına ayırır. Basit bir pipeline’de beş ya da altı aşama olabilir. Bir superpipeline’da ise 10 ya da daha fazla aşama olabilir. Böyle bir pipeline’dan aynı anda birkaç komut birden akabilir. Her komut da ayrı bir aşamada işlem görmekte olabilir. Superscalar bir işlemcide her birisinin kendisine ait pipeline’ı olan iki ya da daha fazla fonksiyon ünitesi yer alabilir. Böyle bir işlemci birkaç komutu birden paralel olarak işletebilir.

RISC bu tekniğe daha da elverişlidir. Çünkü basitleştirilmiş komutlar pipeline’lardan daha pürüzsüz bir şekilde akarlar ve CISC komutlarının neden olabildiği tıkanmalara maruz kalmazlar.



Cache
Cache , çalışmakta olan bir programa ait komutların geçici olarak saklandığı bir hafızadır. Cache hafızalar, işlemcinin komutları daha hızlı yüklemesini sağlayan yüksek hızlı hafızalardır. Cache hafızlar, Level 1 (L1) ve Level 2 (L2) olmak üzere ikiye ayrılırlar. İşlemci ihtiyaç duyduğu komutu ilk önce L1 cache hafızada arar. Eğer işlemcinin aradığı komut burada yoksa L2 cache hafızaya bakılır. Eğer burada da yoksa (cache miss durumu) sırayla, RAM ve HDD üzerindeki sanal hafıza üzerinde arar. L1 cache hafıza bunlar içerisinde en hızlı olanıdır ve genellikle işlemcinin üzerine imal edilir. L2 cache hafıza ise L1 e göre daha yavaş olmasına rağmen gene de hızı çok yüksektir. Bir kısım işlemcilerde (Celeronların ilk nesillerinde olduğu gibi) L2 cache hafıza bulmayabilmektedir. Bu durumda L1 cache hafızaya sığmayan komutlar L2 olmadığı için direkt olarak daha yavaş olan RAM a yazılmakta ve işlemcinin performansı düşmektedir. L2 cache hafıza genelde işlemcinin yakınındaki yüksek hızlı hafıza çiplerinden oluşur. Bazı yeni işlemcilerde (Celeron 300A ve sonrası gibi) L2 cache hafıza işlemcinin içine monte edilmiş ve daha hızlı erişim sağlanmıştır.



yakin gecmisin islemci tarihi

80486

bu islemci ailesi 1989 yilinin nisan ayinda cikti.25-100 mhz arasi uretildi.Onemli yenilikleri arasinda dahili fpu unit ve dx2 ve dx4 modellerindeki saat carpani sayilabilir.Aklimda kalan bazi modelleri 486dx2- 66,486dx4-100,486sx serileri idi.Sx ile dx in arasindaki fark dahili fpu nun sx lerde olmayisi idi.Ayrica Amd nin urettigi 120ve 133 mhzlik modelleride vardi.Zamanina gore oldukca guclu islemcilerdi.Hafizam beni yaniltmiyorsa 1.2-1.3 milyon arasi transistor tasiyordu.

pentium(80586)

aslinda bu islemcileri 3 ayri cesitte inceleyebiliriz.Pentium pentiumpro ve pentium mmx.Pentium adi Latince penta kokunden geliyor.Amd ve cyrix e karsi rekabette modellerini rakamlarla belirtmede sorun yasayan intel pentium ismini uyduruverdi.Pentiumlar 60-233 mhz arasi uretildiler.ilk cikan pentium 3.1 milyon transistor tasiyordu.Getirdigi yenilikleri itibari ile ciktigi 1993 yili icin bir devrimdi


Pentium 2

pentium2 islemci ailesinden kisaca bahsedecegim.Bu islemciler 233-450 mhz saat frekanslari arasinda uretilmis bir islemci familyasidir.Zamanina gore cok ustun bir islemcidir.1997 yilinda piyasaya surulen bu islemci bir oncki nesil pentiumdan ve akrani olan amd k5-ve k6 lardan cok daha hizli bir islemciydi.Klamath kod adiyla bilinen bu islemci 0.25 micron teknolojisiyle slot olarak uretilmistir.(0.18 micronluk modelleri de vardi. dixon kod adli bu islemciler ise notebooklarda kullanilmak uzere tasarlanmislardi ve 256 kbl2 onchip onbellek tasiyorlardi.)Pentium 2 nin masaustu versiyonlari ayni zamanda 512 kb islemcinin yari hizi ile calisan l2 cache sahibi idiler.100 mhz fsb kullanirlardi.Bu kadar buyuk bir cache bellege sahip oldugu icin ve o zamanlar cache bellekler islemci ureticileri tarafindan sram ureticileri tarafindan alinmak zorunda oldugu icin cok pahali kaldilar.Turkiye yayginlasamadilar.Ayrica bu islemciyle beraber socket paketlem terkedilmis slot1 paketlemeye gecilmisti.Bu islemciyi kullanan anakartlar ise genellikle lx ve bx chipsetlerini kullanirlardi.

Celeron

mendocino

Intel pentium2 leri piyasaya surdugunde pazarin bu kadar pahali bir islemciyi kolaylikla alamadigini gordu.İnsanlar pentium2 yerine cyrix m2 veya amdk6 kullanmaya baslamisti intelin pazar payi tehlikedeydi.Bu yuzdende ucuz fiyatli bir islemci gelistirmek zorunda kaldilar.Gelistirlen islemci cekirdegini p2 den alan fakat l2 onbellegi olmayan celerondu.bu ilk nesil celeronlar(kod adini unuttum)performans acisindan yerlerde surunduler ve satin alinmadilar.Intel hemen yaptigi hatayi farketti ve yerine 128 kb onchip l2 cache suren celeonlari piyasaya surdu.Mendocino kod adli bu islemci cok basarili oldu.(ilk cikan p3 lerde bile onchip l2 cache yoktu.)Bu islemciler 0.25 micron teknolojisi ile hem slot hem de socket olarak 300-533 mhz hizlarinda uretildiler.Fsb 66 mhzdi.İlk cikan model celeron300a standart faniyla hic bir gerilim vermeden 450 mhzde calismasiyla cok buyuk takdir toplamisti.O zamanlar dergi editorleri dahil herkes celeron300a kullamya baslamisti.Pentium2leri gecen performansiyla bu bucur tam bir efsane idi.


coppermine cekirdekli celeron:
Mendocino cekirdegi 533 mhz ulastiginda islemci daha yuksek frekanslarda sorun yasamaya basladi.İste o zaman cikan coppermine cekidekli p3 lerin cachelerinin yarisi kesilerek yeni bir tur celeron yaratildi.Bu celeron yin 66 mhz lik fsb kullanmasina ragmen 0.18 micronla uretildi.Ayrica sse komut setide eklendi.533-1000 mhz hizlarinda calisip emekli oldu.(800 mhz den sonrakiler 100 fsb kullaniyolardi)Anakart olarak slot tipleri bx socket tipleri ise via apollo pro133 ve i815 chipsetli anakartlar kullandilar.


Tualatin celeron

1000 mhz de artik coppermine cekirdegi sinirlarina glmisti yeni bir cozum 0.13 micron teknolojisi ile bulundu.Celeron artik fcpga2 adli yeni paketlemeye gecmis 256 kb l2 cache tasir olmustu.Bu seri celronlar 1000-1400 mhz arasi uretildiler ozellikle celeron1.0a overclock konusunda oldukca bereketli bir islemciydi.Anakart olarak yine via apollo pro 133+ ve yeni steppingli i815 chipsetli anakartlar kullandilar.

williamette celeron

Bu celeron artik tualatin cekidegi ve socket370 i birakmis socket 478 e gecmisti.L2 cache yine 128 kb a dusmus islemci 400(100) mhz fsb kullanir hal gelmisti.0.18 micronla 1.7-1.9 ghz hizlarinda uretildi.Performansi pek iyi degildi hatta tualatin celeronlar ve duronlar bu islemcilerden daha performansli idiler.Anakart olarak i865 ve i875 chipsetli baz anakartlar disinda butun socket478 anakatlarla calisabilirdi.Unutmadan sse2 destegi de vardi

Northwood celeron

Williamete celeronun 0.13 miconla uretilmis hali overclockla 3.0 ghjz bile calisabilmesine ragmen yine pek begenilmedi.2.0-2.4 ghz ler arasinda uretildi yalnis hatirlamiyorsam.

presscott celeron

bu da netburst mimarisiyle uretilmis sse3 destegi ve 256 kb l2 cache eklenmis 0.09 nanometre ile uretilmis bir islemci idi(aslinda idi demiyorum gayet guncel bir islemci)performansi fena olmasa da pek iyi ir islemci degildi yasitlarina gore


Celeronlari kisaca anlattik intel celeronu surekli guncelleyerek gundemden dusmesini onledi.Cyrix in via ya satilmasina neden oldu.ıyı satti intelin alt duzey islemci pazarinda kismen basarili ismen basarisiz bir sekilde temsil etti




Pentium 3

Katmai:
pentium 3 un ilk uetilen versiyonuydu.450-600 mhz hizlari arasinda uretildi.0.25 micron prosesle 512 kb yarim hizli l2 cache ve sse ile uretildi.Butun katmai ler slottu.Bu islemciye sahip olan herkes istisnasiz bx kullandi.100 mhz fsb kullanirdi.Performansi gayet iyiydi.Mmx komut setine ek olarak bu islemci familyasinda sse (streaming SIMD extensions) komut seti kullanildi burada yine bir parantez aciyorum(sımd single instruction multiple data kelimelerini kisaltilmisidir yani tek komutla cok islem gibi bir anlami var)Simdi size bu komut setinin aslinda tam olarak ne ise yaradigini alatmaya calisacagim.Bu komut seti sayesinde video islemleri(mesela mpeg-2 cozme) gibi islemler hizlandirlabildi.veya geforcedan onceki grafik islemclerinde donusum ve isiklandirma islemleri cpu tarafindan yapildigi icin bu islemlerde programdaki deste nispetinde hizlanmalar oldu.(quake3 te sse destegi var ve bu sayede oyun ayni hizdaki p2 de p3 ten daha yavas calisiyor tabi ayni oyunda T&L 3dnow professional gibi zamaninin otesinde butun teknolojilere destek vardi.Carmack buyuk adam canim)

coppermine:
Amd athlon 1999 yilina ciktiginde herkes cok sasirdi.O zamana dek x86 islemcilerde intelde hizi bir islemci uretilememisti.Katmai cekirdekli p3 her test disiplininde gecildi.Bunun uzerine intel pek sallamdigi rakip firmaya ilk karsiligini verdi.Ve karsinizda coppermine p3.Coppermine ceirdekli pentium3 le birlikte intel mendocino celerondaki gibi l2 cacheyi islemci icine aldi.Tabii bunda islemcinin 0.18 micronla uretilmesinin buyuk payi var.Eskide buyuk l2 cacheler islemci cekirdegine sigmiyordu.
l2 cache islemci paketine dahil olunca boyutu biraz kirpilarak 256 kb ya indi .bu islemciye p3 e serisi adi verildi buradaki e 0.18 micron uretimi ve 256 kb onchip l2 cacheyi temsil ediyordu.(yalniz intel burada bir hata yapti bu yeni islemciler socket 370 icin uretlmislerdi fakat buna uygun bir intel chipseti yoktu.Intel bundan sonra i820 yi cakardiysada insanlar slotket adaptorlerle bx anakartlari kullanmaya devam ettiler.İ820 intelin basina bela oldu.Sonra cikan i815 le intel 133 mhz sdram destegi verbildi.)e seisi ciktiktan kisa bi sure sonra eb serileride cikti bu islemciler hem 0.18 micronluk uretime dolayisyla onchip l2 cacheye hem de 133 mhz fsb hizina sahiptiler.bu islemci familyasi 1133 mhz kadar cikti sonra yerini tualatin cekirdegine birakti


Tualatin:

coppermine cekirdegi ghz barajina geldiginde intel tualatn kod adli islemci familyasini cikardi.tualatinler hem celeron hem de p3 olarak uretildiler.Cekirde coppermine ile ayniydi fakat 0.13 micronla uretilmis ve daha az isiniyordu.Paketleme de degismis fcpga2 adli yeni bir paketleme sistemine gecilmisti.bu sayede islemcinin uzerinde koruyucu bir metal sapka kullanilmaya baslandi.tualatin p3 ler 133 fsb kullanarak 1.0 ghz ve 1.2 ghz arasi uretildiler.Ayrica hayrani oldugum hastasi oldugm p3s serisi de bu zamanda ortaya cikti p3 1.26s ve p3 1.13s 0.13 micron uretime ve 512 kbl2 cacheye sahiptiler ve es zamanli pentium4 lerden daha yuksek fiyatlara sahiptiler.Bu islemcilerin Turkiyede bulundugunu sanmiyorum.Neyse efendim tualatin p3lerde via apollo pro133+(farkli bir revizyon) ve i815 in yeni bir revizyonu ile kullanilabiliyorlardi.ayrica s serileri her tualatin anakart ile calismiyorlardi


pentium4 ailesi

williamette:williamettelerin iki cesidi uretildi socket 478 ve socket 423 olanlar bu iki islemcide 256 kb l2 cahceye 0.18 micron uretime sahipti.rakipleri amdlerden daha yavastilar 1.3-2.0 ghz frekanslarinda uretildiler.platform olarak 423 pinliler sadece i850 chipseli anakartlari.478 ler ise her turlu 478 lik anakarti kullanabiliyorlardi.bu islemciler 1.75 volt gerilim le calistigi icin bazi anakartlarda calismayabiliyorlar



Northwood


A.Efendim northwood acilisi 2.2 ghz frekansiyla yapti.Bu islemcinin belirgin iki farki vardi 0.13 micronla uretilmesi ve 512 kb l2 cache icermesi.bu islemciler p4 1.6A dan 200 mhz lik araliklarla p4 2.4 a ya kadar uzandi.Cok yuksek hizlara overclock edilmesiyle bilindi tum northwoodlar gibi.Platform i850 ve i845,i845d chipsetleriydi

B.Bu islemcinin farki 400 fsb yerine 533 fsb desteklemesiydi serinin son modeli olan p43.06 modelinde o zamana kadar xeonlarda olan ht destegi de aktiflesti.Platform olarak i850e i7205 i845pe kullanildi genelde.Saat hizlari 2.4-3.06 arasinda degisti

C.bunun da farki 533 yerine 800 fsb kullanilmasiydi.Ayrica ht destegi butun modellere yayildi.platform olarak i865pe i875p ve i848 chipsetlei ve turevleri kullanildi.Cok guzel ve saglam islemcilerdi.2.4-3.4 arasi modelleri vardi


prescott

Intel bu islemciyle beraber 90 nm uretim prosesine gecti.bu islemciyi northwooddan ayiran farklar ise 1 mb l2 cachesi sse3 uzantilari ve daha uzun ishatti oldu.Performans olarak c serisinden sonra pek bir sey basarmadiysada ucuzlugu takdir topladi.platform olarak i865pe i875p i915 ve i925 kullandi(hala da kullaniliyor)kendisi 2.4-3.6 ghz arasi uretildi.ayrica kendisine kisaca p4e denir.Tabi prescott cekirdegi tasiyan fakat ht desteklemeyen ve 133 fsb ile calisan bir de A serisi var A serisinde iki islemci bulunuyor bunlar p4 2.4 ve 2.8 baska a serisi presscott yok

Gallatin
Bu islemciler genelde p4 extreme edition adiyla biliniyorlar yani kisaca p4ee tabi baska lakaplarida var bu islemcinin ornegin extremely expensive veya emergncy edition da deniyor geyik olarak.Neyse aslinda bu islemci p4 etiketli bir xeon 512 kb l2 ye ek olarak bir de 2 mb l3 onbellek tasiyor.3.2-3.4.3.43 ve 3.73 ghz modelleri var bu islemci ailesinin.Palatform olarak 800 fsbliler i865pe ve i875p kullanabilirken(lga775 versiyonlari haric) 1066 fsb li vesiyonlar i925xe chipetini kullanma zorundalar

p4f
Bu islemcilerde emt64 komut setini destekleyen 2 mb l2 cacheye sahip prescottlar.Lga775 e takiliyorlar faat maalesef 1 mb cacheli prescottlardan 32 bit os larda yavaslar 64 bitte durum ne olur gorecegiz.




Amd


Amd k6

Amd k6 dan kisaca bahsedece olursak bu islemciler 300 ve 533 mhz arasi uretildiler genelde bilinen 2 ayri modeli vardir.k6-2 100 mhz fsb de calisan 0.25 mikronla uretilmis bir islemcidir.l2 cachesi islemciyle diger aygitlarin haberlestigi gibi haberlestigi icin performansi berbattir.Dandiklikte sinir tanimayan bir islemcidir.Vestelin sattigi pclerde bolca bulunurdu eskiden.Ote yandan k6-3 onchip 256 kb l2 cachesi sayesinde esdeger celeronlara toz yutturabilen guzel bir islemciydi yazik ki yayginlasmadi.Simdi gorulebildigi yerler eski notebooklar sadece.k6 platfom olarak eski socket7 leri ve super7 leri kulladilar.Ayrica k6 lar mmx e ek olarak 3dnow komut setini de kullaniyorlardi.Bu arada ilk cikan k6 modelleri 133-300 arasi uretilmisler ve sse komut seti yokmus


Athlon

Yil 1999 amd in yeni islemcisi cikiyor ve ortaligi karistiryordu.31 senedir gecilmeyen intel ilk defa gecilmisti.Buyuk bir merakla ortalik karisti.herkes bu yeni islemciyi merak ediyordu.neyse efendim 500 mhz lik pluto cekirdegi ortaya cikti.Pluto slot yapida bir islemciydi ve dec in alpha islemciler icin kullandigi ev6 veriyolunda calisiyordu.bu veriyolu her saat frekansinda 2 veri iletebildigi icin o zamanki en gelismis veiyoluydu.Pluto athon classic adiyla anildi 500-1.0 ghz arasi uretildi.platformlari via kx133 tu baska duzgun chipset yoktu maalesef.Athlon Classic SlotA (pluto) sadece 500, 550, 600, 650, 700, 750 Mhz hizlarinda uretildi.
daha sonra AMD Slot yapida Thunderbird'ler de uretti, 1GHz slot islemcilerin tamami Thunderbird'dir. Pluto islemciler ayni eski Pentium2 gibi pcb uzerinde cache baridiriyorlardi, bunun icin de cache hizlari 1:3 2:3 3:5 gibi oranlarda idi. Thunderbird slot islemcilerde ise cache on-die oldugundan hizi 1:1 idi.

Thundebird

ıntelin coppermine ile 0.18 mikron uretim surecine gecmesiyle amd de ayni yolu izledi ve ortaya thunderbird cikti.Nasil inteldeki slot1 socket 370 oldysa amd de slota socketa (socket462) oldu.bu islemci iki cesit olarak uretildi bunlardan ilki 100(200)mhz fsb kullaniyordu digeri ise thundebird c olarak adlandirilan 133 mhz (266)fsb kullaniyordu.Virtual cahnnel sd-ram ile bu islemciler rakibi intel p3 leri bayagi bi sollamislardi.Platform olarak via kt133 amd761 ali magik1 ve via kt266 kullaniyorlardi.Hizlari 700-1400 mhz arasi degisiyordu.(ilk thunderbird modelini tam olarak hatirlayamadim 600 luk bir modelde olabilir)Yaliz bu guzelin bir kusuru vardi.Bazen bu islemciler cayir cayir yanabiliyordu.Bu yuzden amd buyuk bi pazar kaybina ugradi.Ayrica bu islemcinin l2 cachesi alinarak ortaya duron adli islemci cikti ve oldukca buyuk bir gurultu kopardi.Celeron killer lakabi takilmisti kendisine.Ayica yazmaya gerek gormedim ama duron 100 mhz fsb ile ve thunderbird un calistigi anakartlarda calisyordu


palomino


Amd thunderbird cekirdeginin 1.4 ghz ler civarinda artik guvenli calisma sinirlarina geldiginin farina vardi.Athlon 1400 yaklasik p4 1.7 ayarinda performans veriyordu ama intel 2.0 ghz e ulasti.Tam bu sirada amd bombayi patlatarak polaminoyu cikardi bu islemciler 1333-1733 mhz aralarinda uretildiler.fakat amd bu islemcileri saat hizlarina gore degil performanslarina gore adlandirdi.Bu islemcilerin model numaralari ise 1500+(1333 mhz), 1600+(1400 mhz),1700+(1466 mhz),1800+(1533 mhz),1900+(1600 mhz),2000+(1666 mhz),2100(1733 mhz) olarak 0.18 micron teknolojisiyle uretildiler.2100 modeli 80 watt kadar guc cekip cok fazla isinan bir islemciydi.Bu arada amd nin kullandigi performance rating numaralndirmalari intel p4 e gore degil kendi islemcisi thunderbirde goredir.Ayrica bu islemciler pentium3 teki sse komutlarinida iceriyorlardi.thunderbirde e gore micromimaride degisiklikler yapilarak daha az isinmasi ve ayni saat hizinda daha fazla performans sunmasi icin tasarlandi.Platform olarak kt266 ve kt333 chipsetli anakartla kullanildilar


thoroughbred-a


Polamino 2100+ modelinden sonra piyasaya 0.13 micron teknolojisiyle uretilmis olan 2200+ cikti.bu islemci hem isinma sorununu cozmemis hem de daha yuksek hizlara cikamamisti.Fakat yinde 1800+ ,1900+ ,2000+ ,2100+ ve 2200+ modelleri uretildi.sonra yerini thoroughbred b ye birakti


Thoroughbred-b

thoroughbred-a buyuk bir hayal kirikligi yaratti intel 2533 mhz li en hizli islemciyle piyasadaydi 2002 yazinda.Ve sicak yaz gunlerinde birden 2600+ ve 2400+ goruldu.Amd deki muhendisler thoroughbred-a modelini revize ederek 2.0 ghz gibi hizlarin ustune cikrdilar.Amd birden one gecti bu islemciler 1700+,1800+,2000+,2200+,2400+,2600+ ve 2800+ olarak uetilmisler ve b serisi p4 leri geride birakmislardi.Ayrica serinin 1700+ ve 1800+ modelleri overclock icin bir efsane idiler.Ozellikle dlt3c kodlu olanlar hava sogutmayala 2.4 -2.6 ghz ler arasi calisabiliyorlardi.(benim islemcim dlt3c wpmw kodlu ve 2465 mhz de nefesi kesiliyor artik)platform olarak via kt333 kt400 ve nforce,nforce 2 chipsetleri kullanildi.Ayrica bu islemcileri carpan kilitleride yoktu


Barton

3.06 lik p4 un cikmasiyla birlikte amd thorughbred e 256 kb l2 cache ekleyerek yeni bir islemci yaratti.Bu islemcide kt400 kt333 ve nforce 2 chipsetli anakartlarada calisiyordu.Fakat bu islemci p4 3.06 ve c serisi p4ler kadar performans gosteremedi.Nedeni de cachenin artmasiana ragmen cache veriyolunun 64 bitte kalmasiydi.(p3-p4 256 bit)bu durum athlon64 le 128 bite gecilmesiyle biraz duzeldi.bartonlar 2500+(1833 mhz)-3200(2200) mhz arasi uretildiler 3200+ haric butun modeller 333 fsb liydi 3200+ 400 fsb ile calisiyordu

Duron

efendim ilk duron yukarida thunderbird te anlattigim gibi uretildi.thoroughbred ile uretimi durdurulmustu fakat amd gelismekte olan ulkelerden talep gelince thoroughbred b cekirdekinin l2 cachesini kirparak yeni bir duron yaratti.bu islemcide 1400-1800 mhz ler arasi uretildi.





yazimi burada noktaliyorum.athlon64 ve sempronlari anlatma geregi duymadi cunku zaten guncel islemciler olduklari icin aradiginiz bilgiye her zaman ulasabilirsiniz.yaziyi kaynak gosterip baska yerlerde kullanabilirsiniz.